Ульрых Брайтбах: «Мы маем патрэбу ў вашай салідарнай барацьбе не менш, чым вы ў нашай салідарнасці»

Міжнародная прафсаюзная салідарнасць пачынаецца там, дзе абарона правоў работнікаў выходзіць за межы нацыянальных межаў. У гэтым тэксце прадстаўнік IG Metall Ульрых Брайтбах тлумачыць, чаму нямецкія прафсаюзы паслядоўна падтрымліваюць незалежны прафсаюзны рух у Беларусі. З гэтымі думкамі ён выступіў на адкрыцці выставы, прысвечанай прафсаюзным палітычным зняволеным.

«Дарагія калегі, перш за ўсё хачу перадаць вам сардэчныя прывітанні ад Юргена Кернера, другога старшыні IG Metall. Ён заснаваў нашу ініцыятыву “Gewerkschaftsfreiheit International” (“Міжнародная прафсаюзная свабода”), у якой я таксама ўдзельнічаю. Мы супрацоўнічаем з Amnesty International і ў органах нашага прафсаюза, а таксама на прадпрыемствах выступаем у падтрымку калег, якія знаходзяцца ў турмах у Азіі, Паўднёвай Амерыцы, Афрыцы і таксама ў Еўропе — таму што яны прафсаюзнікі.

Адной з нашых першых акцый стала мерапрыемства ў адукацыйным цэнтры IG Metall у Шпрокхёвелі з удзелам Лізы Мерляк. Гэта было ў 2022 годзе. Ліза ўражліва і вельмі кранальна распавядала пра лёсы нашых калег, зняволеных у турмах Лукашэнкі. Некаторыя з іх ужо на волі, напрыклад Паліна Шарэнда-Панасюк і Аляксандр Ярашук. Іншыя па-ранейшаму знаходзяцца ў турме або ў калоніі.

Выстава, якая адкрываецца сёння, дапамагае нам не забываць пра іх. Балюча ведаць, што Ханна Аблаб, Аляксандр Капшуль, Вацлаў Арэшка і ўсе астатнія знаходзяцца пад вартай у нечалавечых умовах. Мы не аслабім нашых намаганняў у падтрымку кожнай і кожнага з іх — да таго часу, пакуль усе не выйдуць з турмаў, а вашы незалежныя прафсаюзы зноў не змогуць свабодна дзейнічаць. Бо прафсаюзная дзейнасць — гэта не злачынства, а права чалавека!

Менавіта ў гэтым духу мы будзем дзейнічаць і 1 мая — у Дзень міжнароднай прафсаюзнай салідарнасці — і сёлета таксама. На мітынгах DGB мы правядзём акцыю з паштоўкамі не толькі ў падтрымку свабоды Лі Чхук-яна, прафсаюзнага дзеяча з Ганконга, над якім цяпер ідзе суд, — але і арганізуем салідарнасць за вызваленне Вольгі Брыцікавай. Лі і Вольга пры гэтым увасабляюць усіх пераследаваных прафсаюзнікаў і прафсаюзніц — у Кітаі, у Беларусі і ва ўсім свеце.

Часам нас пытаюцца, чаму мы ўвогуле гэтым займаемся, калі ў часы эканамічных і палітычных крызісаў у нас і без таго хапае іншых спраў. На гэта ёсць, па сутнасці, дзве асноўныя прычыны.

Юрген Кернер часта адзначае, што для нас у Германіі натуральна карыстацца сваімі правамі. У нас ёсць удзел работнікаў у кіраванні на прадпрыемстве, і мы можам страйкаваць за паляпшэнне нашых заробкаў і ўмоў працы. У іншых краінах — напрыклад, у Беларусі — за гэта жорстка караюць. З гэтага для нас вынікае абавязак выкарыстоўваць свае правы таксама ў інтарэсах тых, каму іх адмаўляюць эканамічна і палітычна моцныя. Гэта першая прычына.

Мы не забыліся, што каля 90 гадоў таму нямецкія прафсаюзнікі самі падвяргаліся жорсткім пераследам і залежалі ад міжнароднай салідарнасці. Тысячы людзей былі закатаваныя нацыстамі ў канцлагерах паміж 1933 і 1945 гадамі, сярод іх — Ота Брэнер, які пазней шмат гадоў узначальваў IG Metall. Некаторым удалося ўцячы, і яны змаглі вытрываць выгнанне толькі дзякуючы падтрымцы міжнароднага прафсаюзнага руху. Многія з тых, хто не змог пакінуць Германію, былі забітыя. Так, Вільгельм Лойшнер, да 1933 года намеснік старшыні Усеагульнага нямецкага аб’яднання прафсаюзаў, папярэдніка сённяшняга DGB, быў пакараны смерцю ў 1944 годзе за супраціў фашысцкай дыктатуры.

Мы таксама не забываем, што пасля 1945 года ва Усходняй Германіі аднымі з першых ахвяр сталінскіх рэпрэсій сталі менавіта прафсаюзнікі, а працоўныя калектывы былі гвалтоўна ўціснутыя ў дзяржаўныя прымусовыя арганізацыі.

Менавіта гэты досвед заклікае нас не забываць тых, хто сёння — дзе б яны ні былі — губляе сваю свабоду і нават знаходзіцца пад пагрозай смерці. У сувязі з сённяшнімі драматычнымі падзеямі я хачу згадаць нашых калег у Іране. Яны, як і Шарыфэ Махамадзі, сядзяць у камерах, напрыклад, у тэгеранскай турме Эвін. Яны штодня рызыкуюць быць забітымі рэжымам мул у хаосе вайны або разарванымі бомбамі Ізраіля і ЗША.

Другая прычына: сёння, як ніколі раней, відавочна, што ўсе мы — прафсаюзнікі ў Беларусі, у Германіі і ў іншых краінах свету — знаходзімся ў агульнай барацьбе.

Прэзідэнт ЗША Трамп і мільярдэры, якія стаяць за ім, хочуць навязаць сваю волю, прадыктаваную прагнасцю да ўсё большых прыбыткаў, не толькі работнікам у ЗША, але і наёмным працаўнікам на ўсіх кантынентах. Дэмакратыя стаіць у іх на шляху. А сэрцам дэмакратыі з’яўляюцца прафсаюзы як прадстаўніцтва большасці насельніцтва Зямлі. Таму яны хочуць альбо пазбавіць нас нашых правоў, альбо ўвогуле знішчыць нашы арганізацыі. Менавіта пра гэта ідзе гаворка ў многіх краінах — ад Казахстана да Панамы. Яны хочуць фактычна адмяніць права на страйк. У некаторых месцах гэтыя планы ўжо далёка прасунуліся — у Аргенціне, Венгрыі, Італіі. Нядзіўна, што Трамп падтрымлівае крайнюю правую, фашысцкую рэакцыю ў Еўропе і зноў і зноў шукае супрацоўніцтва з Пуціным.

Паказальна, што Беларусь Лукашэнкі ўваходзіць у так званы “мірны савет” Трампа, які насамрэч з’яўляецца сходам ворагаў міру і дэмакратыі. Што б яшчэ ні раздзяляла ўладароў гэтага свету, у знішчэнні правоў і заваёў працоўных людзей яны дзейнічаюць заадно.

Мы, прафсаюзнікі, наадварот, абараняем дэмакратыю без усялякіх агаворак. У гэтай барацьбе кожнае аслабленне правоў работнікаў у адной краіне азначае аслабленне работнікаў ва ўсіх іншых краінах. І кожная прафсаюзная перамога дзе б яна ні адбылася ў свеце ўмацоўвае ўсіх нас.

Калі мы разам выступаем у падтрымку зняволеных прафсаюзніц і прафсаюзнікаў у Беларусі, Панаме або Ганконгу, гэта аслабляе ворагаў працоўных людзей паўсюль. Гэта ўмацоўвае прафсаюзны рух і дэмакратыю ва ўсім свеце. Таму нам патрэбныя незалежныя прафсаюзнікі ў Беларусі і ў выгнанні. Мы маем патрэбу ў вашай салідарнай барацьбе не менш, чым вы ў нашай салідарнасці. Нават калі на першы погляд гэта можа здавацца інакш.

Дарагія калегі, усе разам мы стаім у доўгай традыцыі. Яна ўзнікла яшчэ ў 1860-х гадах, калі лонданскія шапачнікі перадалі ў страйкавы фонд французскіх рабочых-бронзавальшчыкаў велізарную на той час суму — 10 000 фунтаў. Гэта стала пачаткам міжнароднага руху, які жыве і сёння. З таго часу прафсаюзы змагаліся не толькі ў сваіх краінах, але і на міжнародным узроўні — за мір, за дэмакратыю, за васьмігадзінны працоўны дзень і супраць фашызму ў Італіі, у Іспаніі, пазней у Грэцыі. Яны адстойвалі правы работнікаў ва Усходняй Еўропе, падтрымліваючы Solidarnosc у Польшчы. Прафсаюзны прынцып адзінства работнікаў праз усе межы жыве і будзе жыць далей. І вы падтрымліваеце яго ў вельмі цяжкіх умовах. За гэта вы заслугоўваеце павагі і ўдзячнасці.

Разам мы будзем абараняць нашы правы ад Трампаў, Пуціных і Лукашэнкаў. Як казаў Ота Брэнер: “Калі з прафсаюзаў яшчэ смяяліся ўсе астатнія, менавіта яны абвясцілі міжнародную салідарнасць”. І ён дадаваў: “Давайце будзем салідарнымі і будзем дзейнічаць салідарна, як прафсаюзы рабілі заўсёды”».

Read in ger